Fid-9 ta' Diċembru 2005, aħna t-tfal tar-raba' sena morna ħarġa storika fir-Rabat . Hemmhekk morna f'tlett postijiet li huma l-Katakombi ta' Sant' Agata, il-Katakombi ta' San Pawl (li hu sit tal-Heritage Malta) u l-Grotta ta' San Pawl. Meta sebħet il-ġurnata ta' meta kellna mmorru kullhadd kien eċitat. Giet il-"private" u ħaditna fil-post li kien miftiehem. Aħna mxejna fl-ewwel post, il-Katakombi ta' Sant' Agata. Interessanti wkoll li dan il-post qiegħed ġo skola.

Meta wasalna, kien hemm qassis li dan kien sab parti minn dan il- Katakombi. Hu qagħad jgħidilna u jispjegalna xi affarijiet . Wara dħalna ġo kappella taż-żmien l-antik u mbagħad dħalna fil- parti tal-Katakombi ta' fejn l-insara ta' l-antik kienu jidfnu l-mejtin tagħhom u jiltaqgħu biex jitolbu. Kien hemm il- "Leader" u dan qagħad jispjegalna f'kull parti li mmorru. Xi affarijiet li kien hemm huma l-"agape table" u t-tpingijiet ta' mal-ħitan.

Meta tlajna mill- Katakombi, morna ġol-mużew li hemm in-naħa tat- tramuntana u hawnhekk kien hemm l-għadam ta' l-annimali, ġarar tal-fuħħar u ġo kamra oħra kien hemm affarijiet bħal ħwejjeġ li kienu jilbsu l-qassisin. Minn dan il-mużew lili kollox għogobni imma l-iżjed il-ktieb li huwa kbir biss daqs kwart id-difer iż-żgħir u fih hemm il-Missierna b'seba' lingwi differenti. Wara li rajna dan kollu, xi tfal xtraw xi "postcards" u affarijiet oħra li għandhom x'jaqsmu ma' dan il-post .

Flimkien ma' l-għalliema, aħna morna wkoll inżuru l-Katakombi ta' San Pawl. Kif għidtilkom qabel, dan hu wieħed mis-siti storiċi tal-Heritage Malta. Dan huwa msemmi għal San Pawl għax tant kemm hu kbir dan il-Katakombi, għandu passaġġ li hu magħqud mal-Grotta ta' San Pawl . Hawnhekk rajna tip ieħor ta' "agape table". It-twiebet kienu kemm żgħar kif ukoll kbar. Dan għaliex fiż-żmien il-qedem kienu jmutu ħafna trabi għax kien ikun hemm il-mard.

L-aħħar iżda mhux l-inqas morna fil-Grotta ta' San Pawl. Daż-żmien fuqha hemm Knisja. F'din il-kappella hemm żewġ statwi, ta' San Pawl u ta' San Luqa. San Luqa kien tabib u ġie Malta ma' San Pawl. Dan hu wieħed mill-Evanġelisti. L-aħħar li ġie l-Papa Gwanni Pawlu II kien żar il-Grotta ta' San Pawl. Fiż-żmien ir- Rumani, il-kappella kienet tintuża biex meta jorqdu s-suldati Rumani lill-prigunieri kienu jorbtuhom mas-saqaf.

Kulħadd għandu jibqa' jgħożż u jieħu ħsieb l-affarijiet storiċi li għandna Malta għax barra minn Malta, ċerti affarijiet ma ssibhomx .

( Janelle Borg - Year 4)